آشفتگی بریکس در برابر سیاستهای تهاجمی «اول آمریکا»
بریکس، گروهی متشکل از کشورهای بزرگ نوظهور شامل برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی، که به منظور تقویت همکاریهای اقتصادی و سیاسی بین این کشورها شکل گرفته است، این روزها با چالشهای جدی روبهرو است. یکی از اصلیترین عواملی که به این آشفتگی دامن میزند، سیاستهای تهاجمی ایالات متحده آمریکا تحت شعار «اول آمریکا» است که به اقدامات یکجانبه این کشور در عرصه جهانی اشاره دارد.
سیاست «اول آمریکا»، که تحت رهبری مقامات مختلف دولت ایالات متحده بهویژه در دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ و ادامه آن در برخی از سیاستهای جو بایدن، بهوضوح مشاهده میشود، تمرکز زیادی بر تجزیه و تحلیل تأثیرات جهانی دارد. این سیاستها بهطور خاص به کشورهای بریکس فشار میآورد و عواقب منفی برای همکاریهای بینالمللی و توازن قدرت جهانی ایجاد میکند.
در سالهای اخیر، دولت ایالات متحده با اتخاذ رویکردهای تهاجمی در زمینههای مختلف، از قبیل تعرفههای تجاری، تحریمهای اقتصادی و همچنین نفوذ در نهادهای بینالمللی، سعی در گسترش تأثیرگذاری خود داشته است. این اقدامات نه تنها بر اقتصاد کشورهای بریکس تأثیر منفی گذاشته، بلکه موجب ایجاد شکافهایی در اتحاد این کشورها نیز شده است.
بهعنوان مثال، وضع تعرفههای سنگین بر واردات کالاهای چینی از سوی ایالات متحده، بهویژه در زمینه فناوری، تبعاتی ویرانگر برای چین بهعنوان یکی از ارکان اصلی بریکس به دنبال داشته است. این در حالی است که چین در تلاش است تا ضمن حفظ رشد اقتصادی خود، شراکتهای تجاری با سایر کشورها را گسترش دهد. با این حال، دسیسههای آمریکا و نفوذ آن در دیگر کشورها ممکن است فرصتها را برای چین محدود کند.
برزیل و هند نیز با چالشهای مشابهی مواجه هستند. در برزیل، دولت کنونی بهدلیل سیاستهای نومعاصری که تحت فشار آمریکا بهکارگرفته است، با انتقادات شدیدی از سوی جامعه داخلی مواجه شده است. بهعلاوه، هند نیز با چالشهایی در رابطه با تحریمهای آمریکا مواجه گردیده که اثرات آن بر تجارت دو جانبه تأثیرگذار بوده است.
با این حال، روسیه و آفریقای جنوبی بهعنوان دو کشور دیگر بریکس، بهتدریج سعی در تقویت سالهای اخیر کردهاند و به دنبال ساختارهای جدیدی برای همکاری در برابر فشارهای ایالات متحده هستند. روسیه تحت تحریمها، به دنبال بهبود روابط تجاری با چین و دیگر کشورهاست و هدفش کاهش وابستگی به دلار آمریکاست. آفریقای جنوبی نیز بهعنوان یک کشور کلیدی در قاره افریقا، چشماندازهای جدیدی برای همکاریهای تجاری و اقتصادی با دیگر کشورها بهخصوص در آسیا و امریکا لاتین ایجاد کرده است.
در این میان، توفیق گروه بریکس در برابر این چالشها نیازمند تصمیمگیریهای قاطع و همبستگی بیشتر اعضای این گروه است. تحلیلگران معتقدند که اگر کشورهای بریکس نتوانند بهسرعت بر مشکلات موجود غلبه کنند، ممکن است ضعیفتر شده و شور و اشتیاق خود را نسبت به همکاریهای مشترک از دست بدهند.
فراموش نکنیم که در عصر جهانیشدن، انتخابهای سیاسی و اقتصادی کشورها نهتنها تأثیرگذار بر خود آن کشورها، بلکه بر امنیت و ثبات جهانی نیز خواهد بود. بنابرین، کشورهایی همچون برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی باید برای مقابله با سیاستهای تهاجمی آمریکا، از اتکا به یکدیگر بهرهگیرند و بهتوسعه و تقویت روابط اقتصادی و سیاسی خود ادامه دهند. هرچند که این چالشها بر سر راه بریکس وجود دارد، اما همکاری و همبستگی میان اعضای این گروه میتواند بهعنوان راهحل کلیدی برای غلبه بر مشکلات و دستیابی به اهداف مشترک بهشمار آید.
در عین حال، این موضوع نشاندهنده آن است که بریکس باید بهدنبال تنوعبخشی به منابع اقتصادی و تجاری خود باشد و از انحصار به یک یا چند بازار خاص خارج گردد. در این راستا، ایجاد نهادهای جدید و همکاریهای چندجانبه میتواند به تقویت موقعیت بریکس در برابر سیاستهای تهاجمی ایالات متحده کمک شایانی نماید.