خطرات نشستن بیش از حد؛ انقباض مغز و کاهش تواناییهای ذهنی
در دنیای مدرن امروزی، نشستن بهعنوان یک رفتار روزمره و طبیعی شناخته میشود. با این حال، تحقیقات جدید نشان میدهند که این رفتار، به ویژه نشستن بیش از حد، میتواند تأثیرات زیانباری بر سلامت مغز و عملکردهای شناختی فرد داشته باشد. در این راستا، بررسیهای علمی نشان میدهند که ارتباطی معنادار بین نشستن طولانیمدت و انقباض مغز وجود دارد؛ امری که میتواند به کاهش کارایی ذهنی منجر شود.
در سالهای اخیر، سازمانهای پزشکی و علمی متعددی بر روی اثرات منفی نشستن طولانیمدت پژوهش کردهاند. بهطور خاص، پژوهشهایی که توسط محققان مؤسسات معتبر جهان مانند دانشگاه هاروارد و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC) به انجام رسیدهاند، نشاندهنده این نکتهاند که سبک زندگی کمتحرک میتواند خطر ابتلا به بیماریهای مختلف از جمله اختلالات مغزی را افزایش دهد.
مطالعات اخیر که در نشریات علمی منتشر شدهاند، به بررسی ساختار مغز افرادی پرداختهاند که ساعات زیادی را در حالت نشسته سپری میکنند. این تحقیقات همواره با تأکید بر این نکته بودهاند که نشستن به مدت طولانی نهتنها بر روی عملکرد جسمی، بلکه بر روی عملکرد شناختی انسان نیز تأثیر منفی میگذارد. بهعنوان مثال، در یکی از این مطالعات که بهتازگی در مجله “Neurology” منتشر شد، به تأثیر نشستن بر میزان خاکستری مغز پرداخته شده و مشخص شد که افرادی که زمان بیشتری را در حالت نشسته سپری میکنند، کاهش قابل توجهی در حجم ماده خاکستری مغز در نواحی مرتبط با حافظه و یادگیری را تجربه میکنند.
یکی دیگر از عواملی که در این زمینه برای سلامت مغزی افراد حائز اهمیت است، عملکرد سیستمهای عصبی است. نشستن طولانیمدت ممکن است منجر به بروز چربیهای اضافی در ناحیه شکمی شود که این چربیها بهنوبه خود میتوانند باعث التهاب در بدن و مغز شوند. این التهابهای مزمن میتوانند به بروز اختلالات شناختی و کاهش تواناییهای ذهنی منجر شوند.
با توجه به این یافتهها، بسیاری از کارشناسان و پزشکان در تلاشاند تا به جامعه توصیه کنند که زمانهای نشستن خود را کاهش دهند و فعالیتهای بدنی را در برنامه روزانه خود بگنجانند. دکتر مریم یزدی، متخصص مغز و اعصاب، در یکی از مصاحبههای خود تأکید کرده است که “هر فرد باید سعی کند حداقل هر یک ساعت از نشستن خود کوتاه کند و به انجام فعالیتهای حرکتی بپردازد. حتی حرکات سادهای مانند راهرفتن یا کشش میتواند به افزایش خونرسانی به مغز و جلوگیری از عوارض ناشی از نشستن طولانیمدت کمک کند.”
علاوه بر این، ایجاد عادات سالم در سبک زندگی میتواند به پیشگیری از اثرات منفی نشستن و همچنین به بهبود کیفیت زندگی افراد کمک کند. برخی از این عادات شامل انتخاب شیوههای فعالتر برای سفر، نظیر پیادهروی یا دوچرخهسواری، و همچنین تخصیص زمان مشخص برای ورزشهای روزانه میباشند. بهخصوص در دنیای امروز که افراد بهطور فزایندهای به استفاده از فناوریهای جدید روی آوردهاند، توجه به زمانهای خارج از نشستن و استفاده از زمان خود بهصورت فعال و مولد میتواند یک راهحل مؤثر باشد.
در نهایت، اگر چه نشستن بهعنوان یک رفتار روزمره اجتنابناپذیر است، اما نکته حائز اهمیت این است که باید با توجه به عوارض ناشی از آن، به پیادهسازی راهکارهایی برای کاهش زمان نشستن و افزایش فعالیتهای بدنی توجه داشت. اتخاذ این رویکرد نهتنها به حفظ سلامت مغز کمک میکند، بلکه به ارتقاء کیفیت زندگی و افزایش کارآمدی فرد در تمامی جنبههای زندگی نیز کمک خواهد کرد. بنابراین، همگان باید بر اهمیت فعالیتهای بدنی تأکید کرده و بهطور جدی به این موضوع توجه کنند.