فاجعهای در پی عملیات عمرانی: ترکیدن لوله و قطع آب ناشی از بیتوجهی
در روزهای اخیر، وقوع یک حادثهی تلخ در میانهی عملیات عمرانی در یکی از مناطق شهری، بار دیگر موضوع مدیریت منابع آب و نظارت بر پروژههای عمرانی را به محوری برای بحث تبدیل کرده است. این حادثه که در تاریخ 27 مهرماه 1402 اتفاق افتاد، منجر به ترکیدن یک لولهی آب در خیابان امام خمینی شد که پیامدهای آن در مدت زمان کوتاهی گستره وسیعی از ساکنان این منطقه را تحت تاثیر قرار داد.
نظارت ضعیف و بیتوجهی به اصول ایمنی در عملیات عمرانی، دو عامل اصلی بروز این فاجعه به شمار میروند. در این راستا، بهدنبال حفاریهای انجامشده جهت اجرای پروژههای عمرانی و زیرساختی، مسئولان مربوطه نسبت به ایمنی و مراقبتهای لازم از تأسیسات زیرزمینی غفلت کردند. این غفلت در نهایت به ترکیدن لولهی آب و قطع شدن موقت آب در این خیابان منجر شد و آسایش و رفاه ساکنان را به خطر انداخت.
بلافاصله پس از وقوع این حادثه، تیمهای مربوطه از شرکت آب و فاضلاب استان تهران و همچنین نیروهای شهرداری به محل اعزام شدند تا ضمن ارزیابی ابعاد فاجعه، اقداماتی برای رفع مشکل انجام دهند. این عملیات اگرچه با سرعت صورت گرفت، اما مشخصاً از نظر زمانی و کارآمدی رضایت شهروندان را جلب نکرد. عدم تأمین آب شرب در ساعات اولیه پس از این حادثه، نارضایتی زیادی در میان ساکنان به همراه داشت. بسیاری از ساکنان از صبح تا حوالی عصر در انتظار بودند تا مشکلات حل شود، اما در کمال تأسف، آب هنوز به مناطق آسیبدیده بازنگشته بود.
علاوه بر مشکلات تامین آب، این حادثه ترافیک سنگینی را در خیابان امام خمینی ایجاد کرد. تجمع تیمهای امداد و نجات و ماشینآلات سنگین به مشکلات ترافیکی دامن زد، بهطوری که عبور و مرور در این منطقه به شدت مختل شد. این مسأله نهتنها مردم عادی بلکه خودروهای خدماتی و حتی اورژانسها نیز از انجام وظایف خود بازماندند. تعداد زیادی از ساکنان محلی از این شرایط نگرانکننده ابراز نارضایتی کردند و خواستار پیگیری جدی مسئولان بودند.
شایان ذکر است که پس از بررسیهای اولیه، مشخص شد که این ترکیدگی ناشی از نقص در بخشی از لولهکشی قدیمی شهر بود. وجود این لولهها که به سالهای دور برمیگردند، خطرات جدی برای شهروندان به همراه دارند و میتوانند در مواجهه با کوچکترین فشار یا نقص، خطری جدی ایجاد کنند. از همین رو، ضرورت بازنگری و نوسازی زیرساختهای آب و فاضلاب بیش از پیش احساس میشود.
اما سئوال اینجاست که چرا با وجود خطرات شناختهشده، هنوز اقدام جدی در راستای تعمیر یا جایگزینی این لولههای قدیمی انجام نمیشود؟ مسئولان مربوطه باید به سوالات مطرحشده پاسخ دهند و شفافسازیهای لازم را در این خصوص داشته باشند. با توجه به حساسیت موضوع، انتظار میرود که نهادهای نظارتی در اسرع وقت بررسیهای دقیقتری انجام دهند و از تکرار چنین حوادثی جلوگیری کنند.
در همین راستا، فیلمهایی که در روزهای اخیر از این حادثه منتشر شده، نشاندهنده خسارات ناشی از این فاجعه و عواقب آن برای ساکنان آسیبدیده است. ضرورت اطلاعرسانی دقیق و بهموقع به नागरिकان، یکی دیگر از اصول اساسی است که لازم است به آن توجه شود. نشر این اطلاعات به ساکنان این امکان را میدهد که از وضعیتشان آگاه شده و بتوانند برنامهریزی بهتری داشته باشند.
این فاجعه، زنگ خطری برای مدیریت شهری و مسئولان امر است. باید با اتخاذ تدابیر اصولی و بازنگری در فرآیندهای اجرایی، از بروز مجدد این حوادث پیشگیری کرد. امنیت و رفاه عمومی نیازمند همکاری تمام نهادها و دستگاههای اجرایی است تا دیگر شاهد چنین حوادث تلخی در آینده نباشیم.