حذف واسطهها: پایان بازیهای پشت پرده در ارزیابی شرکتهای دانشبنیان
در سالهای اخیر، توسعه شرکتهای دانش بنیان به عنوان یکی از مهمترین مؤلفههای رشد و توسعه اقتصادی در ایران مطرح شده است. این شرکتها با بهرهگیری از فناوریهای نوین و ایدههای خلاقانه، توانستهاند در عرصههای مختلف صنعتی و خدماتی نقشآفرینی کنند. اما در این مسیر، ناپایداریهای بیدلیل و پدیدههای نامطلوبی مانند بازیهای پشت پرده و دخالت واسطهها به یکی از چالشههای جدی در روند ارزیابی و پشتیبانی از این شرکتها تبدیل شده بود.
در این راستا، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران و سایر نهادهای مرتبط به ویژه معاونت علم و فناوری ریاست جمهوری در تلاشند تا با حذف واسطهها و شفافسازی فرآیند ارزیابی شرکتهای دانشبنیان، به تقویت این بخش اقتصادی پرداخته و از شکلگیری روابط ناپایدار جلوگیری کنند. به طور خاص، ارزیابی عملکرد این شرکتها باید به شیوهای عادلانه و مبتنی بر استانداردهای علمی و مستند صورت گیرد تا از بروز مباحثات و توافقهای غیررسمی جلوگیری شود.
در سالهای گذشته، فرآیند ارزیابی شرکتهای دانشبنیان با چالشهایی مواجه بود که به تبعات منفیی منجر میشد. بسیاری از سرمایهگذاران و فعالان این حوزه، گاهی با مانعتراشیها و اقداماتی روبهرو میشدند که تنها بر اساس روابط غیررسمی و نه توانمندیهای واقعی انجام میگرفت. این رویکرد نهتنها روند رشد و توسعه این شرکتها را مختل میکرد، بلکه باعث عدم اعتماد عمومی به این نهادها نیز میشد.
از این رو، حذف واسطهها و ایجاد یک بستر transparent (شفاف) برای ارزیابی شرکتهای دانشبنیان میتواند موجب شود تا نخستین گام در راستای بهبود وضعیت اقتصادی کشور بهطور مؤثری برداشته شود. این اقدام کمک خواهد کرد تا ایدههای نوین و خلاقانه از بسترهای مناسبتری برخوردار شوند و زمینهساز رقابت عادلانه میان شرکتها فراهم گردد.
علاوه بر این، با حذف واسطهها و شفافیت در ارزیابی شرکتهای دانشبنیان، انتظار میرود که اعتبار نهادهای علمی و پژوهشی نیز افزایش یابد. این موضوع میتواند انگیزه بیشتری برای دانشمندان جوان و کارآفرینان نوآور فراهم کند تا به امید موفقیت، ایدههای خود را به واقعیت تبدیل کنند.
مدیران ارشد این نهادها همچنین به این نکته اشاره کردهاند که با حذف واسطهها، میتوان به راحتی به عملکرد واقعی شرکتهای دانشبنیان پی برد و ارزیابیهایی مبتنی بر دادههای واقعی و مستند انجام داد. به عنوان مثال، در قالب برنامههای نوآورانه، دادههای مربوط به عملکرد مالی، میزان نوآوری و تاثیر اجتماعی شرکتها مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
نکته مهم دیگری که باید به آن توجه کرد، این است که این تغییرات نه تنها به نفع شرکتهای دانشبنیان خواهد بود، بلکه در نهایت به نفع اقتصاد ملی و جامعه خواهد بود. با فراهم آوردن زمینههای مناسب برای رشد و پیشرفت، ارتقاء کیفیت خدمات و محصولات ایرانی، و افزایش اشتغال و کارآفرینی از نتایج بارز این فرآیند خواهد بود.
در نهایت، با تأکید بر اهمیت شفافیت و حذف واسطهها، همگان باید در راستای ایجاد فرهنگی از اعتبار و امانتداری در بخش دانشبنیان تلاش کنند. این مهم نهتنها موجب جذب سرمایهگذاریهای داخلی و خارجی خواهد شد، بلکه به ارتقاء سطح فناوری و نوآوری در کشور نیز کمک شایانی خواهد کرد.
اگر نهادها و دستگاههای مرتبط بتوانند با یک همکاری سازنده و بدون دخالتهای ناپایدار، اقداماتی مؤثر در این زمینه انجام دهند، میتوان امیدوار بود که در آیندهای نزدیک، شرکتهای دانشبنیان ایران در سطح جهانی درخشیده و سهم قابل توجهی در اقتصاد بینالملل به دست آورند.