سرپرست دانشگاه صنعتی امیرکبیر، با تأکید بر اهمیت بهرهمندی از نخبگان ایرانی خارج از کشور، از دعوت به بازگشت این افراد به وطن خبر داد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که طی سالهای اخیر، تعدادی از نخبگان و متخصصان ایرانی به دلیل شرایط اقتصادی و اجتماعی به کشورهای دیگر مهاجرت کردهاند. در این راستا، پرسش اصلی این است که آیا کشور ما برای استقبال از این نخبگان و بکارگیری توانمندیهای آنها آماده است؟
بازگشت نخبگان؛ یک ضرورت
نخبگان علمی و فنی نقش حیاتی در توسعه علمی و فناوری کشور دارند. با توجه به اینکه نخبگان ایرانی خارج از کشور در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی معتبر دنیا مشغول به فعالیت هستند، بازگشت این افراد میتواند به تقویت بنیه علمی و فناوری کشور کمک کند. سرپرست دانشگاه امیرکبیر با اشاره به ظرفیتهای علمی این دانشگاه و لزوم سرمایهگذاری بر روی نیروی انسانی ماهر، بیان کرد که نخبگان returning میتوانند در تحول نظام آموزشی و پژوهشی کشور نقشی کلیدی ایفا نمایند.
شرایط مهاجرت نخبگان
در سالهای اخیر، عوامل مختلفی زمینه ساز مهاجرت نخبگان ایرانی شده است. مشکلات اقتصادی، ناپایداریهای اجتماعی و فشارهای سیاسی از جمله عواملی است که باعث خروج بسیاری از جوانان مستهلک از کشور شده است. این در حالیست که کشورهایی نظیر آمریکا، کانادا، آلمان و انگلیس به عنوان مقاصد اصلی نخبگان ایرانی، زیرساختهای مناسبی را برای جذب و نگهداری از این افراد فراهم کردهاند.
چالشهای بازگشت نخبگان به ایران
بهرهگیری از نخبگان ایرانی بازگشته به کشور مستلزم ایجاد بسترهای مناسب و تسهیلات قابل توجه است. سرپرست دانشگاه امیرکبیر بیان کرد که یکی از مهمترین چالشها، عدم وجود سازوکارهای لازم برای جذب و تشویق این افراد است. به عنوان مثال، نخبگانی که قصد بازگشت به کشور را دارند، نیاز به مشوقها و امکاناتی دارند که انگیزههای آنها را برای بازگشت تقویت کند.
از دیگر چالشهای مطرح شده در این زمینه، دریافت غدهای علمی و پژوهشی چالشهای مرتبط با عدم تناسب حقوق و مزایا نسبت به کشورهای دیگر است. همچنین، تقویت زیرساختهای علمی و تحقیقاتی، افزایش بودجه پژوهش و ایجاد جو مناسب برای فعالیتهای علمی از جمله اقداماتی است که لازم است تا کشور در راستای جذب نیروهای کارآمد اقدام کند.
آیندهای رو به رشد برای نخبگان
در نهایت، سرپرست دانشگاه امیرکبیر بر این نکته تأکید کرد که نیاز است اصلاحات جدی در سیاستهای جذب و نگهداشت نخبگان انجام شود. این اصلاحات میتواند شامل تغییر در سیاستهای آموزشی، پژوهشی و همچنین ارتقای شرایط زندگی و کاری نخبگان باشد. در واقع، اگر کشور ما بخواهد از ظرفیتهای نخبگان برگشته به ایران بهرهمند شود، باید امکانات و زیرساختهای مناسبی را فراهم آورد.
به عنوان جمعبندی، بازگشت نخبگان به کشور یک موضوع حساس و کلیدی برای آینده توسعه علمی و فناوری ایران محسوب میشود. دعوت از نخبگان ایرانی نه تنها منجر به تقویت زیرساختهای علمی و فناوری میشود، بلکه میتواند به ایجاد گسترده تر روابط علمی و بینالمللی کمک کند. لذا، ضرورت دارد که سیاستگذاران و مسئولان کشور با درک اهمیت این موضوع، اقدامات لازم را در دستور کار خود قرار دهند تا زمینههای لازم برای جذب نخبگان ایرانی فراهم شود. آیا کشورمان قادر به ایجاد این بستر مناسب خواهد بود؟ زمان پاسخگوی این پرسش را مشخص خواهد کرد.