علما در بحران خشکسالی و گرماسنجی سکوت کردهاند؟
در روزهای اخیر، کشور ایران با بحران خشکسالی و کمبود منابع آبی دست و پنجه نرم میکند که این موضوع نگرانیهای زیادی را در میان مردم و مسئولان ایجاد کرده است. در این راستا، سیدعلی اکبر محرابیان، وزیر نیرو، با اشاره به وضعیت کنونی بارشها و ذخایر آبی کشور، از خالی بودن سدها و عدم بارندگی کافی خبر داده و خواستار توجه بیشتر به این بحران شده است.
بر اساس گزارشهای دولتی، وضعیت بارشها در سالهای اخیر به شدت کاهش یافته و این مسأله منجر به خالی شدن مخازن سدها و بحران آب در بسیاری از نقاط کشور شده است. به گفته وزیر نیرو، در برخی مناطق، میزان بارشها بهطور چشمگیری کاهش یافته و این کاهش بارندگی نه تنها تأثیر منفی بر کشاورزی دارد، بلکه بر زندگی روزمره مردم نیز اثرگذار است.
در همین راستا، آگاهان و کارشناسان، نهتنها نسبت به تبعات این خشکسالی هشدار دادهاند، بلکه بر این نکته تأکید کردهاند که ضرورت فعالیتهای علمی و پژوهشی برای مدیریت بحران آب در کشور بیش از پیش احساس میشود. اما در میان همه این هشدارها، نقطهی قابل تأمل مسأله سکوت برخی از علما و کارشناسان در برابر این بحران است. سکوتی که میتواند به معنای عدم توجه به پیامدهای اساسی این بحران بر زندگی مردم و آینده کشور باشد.
با وجود اینکه علمای دینی و اجتماعی در شرایط بحرانی همیشه نقش مهمی در ارشاد و راهنمایی جامعه ایفا کردهاند، به نظر میرسد در بحران خشکسالی و مشکلات متعاقب آن، صدای آنها به گوش نمیرسد. این سکوت میتواند به علتهای مختلفی برگردد، از جمله عدم آگاهی از ابعاد بحران یا تأثیرپذیری از شرایط اجتماعی و سیاسی موجود.
از منظر جامعه شناسان، علما میتوانند با ورود به این میدان، نقش مهمی در ایجاد آگاهی اجتماعی و تشویق مردم به مصرف بهینه آب ایفا کنند. آنها همچنین میتوانند با بیان رهنمودهای دینی در خصوص حفظ محیط زیست و منابع طبیعی، به ایجاد فرهنگی پایدار در مدیریت مصرف آب کمک کنند. در این راستا، نیازمند آن هستیم که روحانیون و علمای دین بهعنوان راهبران جامعه وارد بحثهای عمومی شوند و به تبیین اهمیت مسئله آب و ضرورت تلاش برای حفظ این منبع حیاتی بپردازند.
بر اساس آمارهای رسمی، میزان بارشها در ایران از استانداردهای جهانی فاصله گرفته و این به معنی کاهش آبهای تجدیدپذیر و همچنین افزایش بحرانهای زیستمحیطی است. در عین حال، علیرغم بیتوجهی برخی معترضان به این وضع، کارشناسان بر این باورند که ضروری است تا همه اقشار جامعه، از جمله علما، دست به دست هم دهند و تلاش کنند تا این بحران را مدیریت کنند.
وزیر نیرو همچنین در ادامه اظهار داشت که افزایش دما و تغییرات اقلیمی تأثیر عمیقی بر منابع آبی کشور گذاشته است. این وضعیت ایجاب میکند که مردم و مسئولان در تمامی سطوح به ویژگیهای حاکم بر این بحران توجه داشته باشند و تلاش کنند تا راهکاری مناسب برای عبور از این وضعیت پیدا کنند.
این بحران نه تنها بر بخش کشاورزی تأثیر میگذارد، بلکه میتواند به شدت زندگی شهری را نیز تحت تأثیر قرار دهد. کاهش منابع آبی مطمئناً به افزایش تنشهای اجتماعی و اقتصادی منجر خواهد شد که پیامدهای آن میتواند به طور مستقیم به زندگی روزمره اقشار مختلف جامعه آسیب برساند.
در نهایت، با توجه به تمامی این شرایط و انتظارات از علما و اندیشمندان، باید امیدوار باشیم که آنها هرچه سریعتر نسبت به مسأله بحران آب و خشکسالی ورود کنند و با ارائه راهکارهایی علمی، عملی و دینی به حفظ این منبع حیاتی کمک شایانی نمایند. این یک فراخوان برای عمل و تفکر جمعی است که برای بهبود کیفیت زندگی و جلوگیری از بحرانهای آتی نیازمندیم.