از دانشگاه تا دود: لغو قوانین ممنوعیت دخانیات در محوطههای آموزشی
در سالهای اخیر، موضوع استعمال دخانیات و تأثیرات منفی آن بر سلامت جامعه توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. با این حال، خبر جدیدی که از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به گوش میرسد، ممکن است زنگ خطری برای آینده سلامت دانشجویان و اعضای هیئت علمی دانشگاهها به شمار رود. طبق اعلامات مسئولان وزارتخانه، قوانین منع استعمال دخانیات در محوطههای آموزشی لغو شده و این تصمیم میتواند پیامدهای گوناگونی در پی داشته باشد.
طبق آمارهای ارائهشده، استفاده از دخانیات در میان جوانان ایرانی رو به افزایش است. این موضوع به ویژه در بین قشر دانشجو که به عنوان آیندهسازان کشور شناخته میشوند، نگرانکننده به نظر میرسد. با توجه به مطالعات انجام شده، اکثریت قریب به اتفاق این جوانان نسبت به مضرات استعمال دخانیات آگاهی دارند، اما عوامل مختلف اجتماعی و فرهنگی ممکن است آنان را به صرفنظر از این آگاهیها ترغیب کند.
لغو ممنوعیت دخانیات در محوطههای آموزشی، این امکان را برای دانشجویان فراهم میآورد که به راحتی و بدون هیچ مانعی در محیطهای آموزشی از دخانیات استفاده کنند. این تصمیم به ویژه در دانشگاههای بزرگ و پرشمار ایران، نظیر دانشگاه تهران، دانشگاه شریف، دانشگاه علم و صنعت و دانشگاه شهید بهشتی که دارای جمعیت انبوهی از دانشجویان هستند، میتواند پیامدهای جدی در پی داشته باشد.
حامیان این تصمیم ممکن است استدلال کنند که اجرای قوانین سختگیرانه، تنها به افزایش تخلفات و برخوردهای غیرضروری منجر میشود. بهعلاوه، این گروه بر این باورند که برخی از دانشگاهها ممکن است به کانونهای اجتماعی و فرهنگی تبدیل شوند که دانشجویان در آن میتوانند به راحتی از تجربیات خود بهرهمند شوند.
با این حال، مخالفان این تصمیم تأکید دارند که مجاز کردن استعمال دخانیات در محوطههای آموزشی میتواند به افزایش آمار استعمال دخانیات و همچنین بروز بیماریهای مزمن مرتبط با آن منجر شود. آنها بر این باورند که دانشگاه باید محلی باشد که در آن دانشجویان از نظر جسمی و روحی در بهترین شرایط قرار بگیرند و لغو این ممنوعیت بههیچوجه به تحقق این هدف کمک نخواهد کرد.
علاوه بر این، کارشناسان بهداشت عمومی در گفتگو با رسانهها به خطراتی که استعمال دخانیات میتواند برای سلامت عمومی جامعه داشته باشد، اشاره کردهاند. به گفته آنها، قرار گرفتن در معرض دود سیگار میتواند سلامت افرادی را که به طور مستقیم سیگار نمیکشند، تحت تأثیر قرار دهد. این موضوع به ویژه در مورد دانشجویانی که به علل مختلف از دخانیات استفاده نمیکنند، اما در محیطهای مملو از دود سیگار قرار میگیرند، صادق است.
این تصمیم به نحوی میتواند بر روی رفتارهای دانشجویان نیز تأثیر داشته باشد. در محیطهای بدون دخانیات، دانشجویان به احتمال زیاد کمتر به سمت استعمال دخانیات گرایش پیدا میکنند. اما در صورت لغو این محدودیت، ممکن است ذهنیت و رفتارهای جدیدی در میان جوانان شکل بگیرد، بهویژه برای آن دسته از دانشجویانی که بهتازگی وارد دانشگاه شدهاند و به دنبال الگوبرداری از همسالان خود هستند.
در نهایت، این اقدام سوالات جدی را در زمینه سلامت عمومی و آینده نسل جوان کشور به وجود میآورد. آیا این تصمیم به افزایش استعمال دخانیات در بین جامعه جوان دلیل خواهد شد یا اینکه منجر به شکلگیری یک فرهنگ جدید در مصرف دخانیات میگردد؟ زمان به خوبی در این زمینه پاسخ خواهد داد.
در شرایطی که همگان به اهمیت حفظ سلامت جسمی و روحی جوانان اذعان دارند، اتخاذ تصمیمات اصولی و علمی میتواند در حفظ و ارتقای سلامت جامعه تأثیرگذار باشد. بنابراین لازم است که همگان، از سیاستگذاران تا دانشگاهها و حتی خود دانشجویان، در این زمینه حساسیت بیشتری نشان دهند.