در یک نشست مهم و قابل توجه، رئیس دانشگاهها نسبت به مسائل پیش آمده در زمینه رتبهبندی دانشگاهها در پایگاه استنادی جهان اسلام (ISC) اعتراضاتی جدی به وزیر علوم، تحقیقات و فناوری مطرح کرد. این نشست که در روزهای اخیر برگزار شد، بهعنوان یک رویداد حیاتی در عرصه آموزش عالی کشور مورد توجه قرار گرفت و بیانگر نگرانیهای جدی نمایندگان نهادهای دانشگاهی درباره شفافیت و عدالت در فرآیند رتبهبندیها بود.
رتبهبندی دانشگاهها یکی از ابزارهای کلیدی به شمار میرود که بر اساس آن، عملکرد موسسات آموزشی مورد ارزیابی قرار میگیرد. این ارزیابیها معمولاً بهمنظور اطلاعرسانی به دانشجویان، اساتید و سایر ذینفعان انجام میشود تا از این طریق بتوانند انتخابهای بهتری در زمینه تحصیلات عالی داشته باشند. اما به عقیده کارشناسان و مسئولین آموزشی، رتبهبندیها باید بر مبنای معیارهای دقیق و شفاف صورت گیرد تا منجر به ایجاد ناعادلانهگی در ارزیابی موسسات نگردد.
رئیس دانشگاهها در این نشست با اشاره به روند جاری رتبهبندی در ISC، بیان داشت که این رتبهبندیها بهطور کلی ناعادلانه و غیرمنصفانه به نظر میرسند. او خاطرنشان کرد که دانشگاهها باید بر اساس معیارها و استانداردهای یکسان و معتبری مورد ارزیابی قرار گیرند. وی همچنین تأکید کرد که وجود بسترهای نامناسب و عدم دسترسی برابر به منابع علمی، بهویژه در دانشگاههای مناطق کمتر توسعهیافته، موجب به وجود آمدن ناعدالتیهایی در رتبهبندیها خواهد شد.
بر اساس نظرات رئیس دانشگاهها، در شرایطی که دانشگاههای مختلف در سطح کشور با چالشهای خاص خود روبهرو هستند، باید اطمینان حاصل شود که تمامی موسسات دارای فرصتهای برابر برای ارتقاء رتبه و اعتبار علمی خود باشند. او بهطور خاص به مسائل مالی، امکانات پژوهشی و کیفیت آموزش در دانشگاهها اشاره کرد و خواستار توجه ویژه مسئولین به این موارد شد.
رئیس دانشگاهها همچنین با بیان اینکه انتظارات از دانشگاهها باید منطقی و متناسب با وضعیت واقعی آنها باشد، افزود که لازم است در فرآیند رتبهبندی به ایفای نقش دانشگاهها در تولید علم و فناوری توجه بیشتری شود. این مسئول تأکید کرد که اگر تنها بر اساس تعداد مقالات منتشر شده یا دیگر شاخصهای سطحی به ارزیابی دانشگاهها بپردازیم، قطعاً بسیاری از مؤسسات با وجود تلاشهای فراوان، در رتبهبندیها نادیده گرفته خواهند شد.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری نیز در این نشست به انتقادات رئیس دانشگاهها پاسخ داد و گفت که تمامی انتقادات بهدقت بررسی خواهد شد و در تلاش هستند تا فرآیند و معیارهای رتبهبندی دانشگاهها بهگونهای اصلاح شود که شفافیت و عدالت بیشتری را به همراه داشته باشد. او همچنین به اهمیت رتبهبندیهای بینالمللی و ارزیابیهای معتبر اشاره کرد و تصریح کرد که هرگونه اصلاح در این زمینه باید با مشورت جامعه علمی کشور صورت گیرد.
در ادامه جلسه، نمایندگانی از دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی دیگر نیز برای ابراز نظرات و پیشنهادات خود به وزیر علوم دست به کار شدند و روی نیاز به بهبود شرایط مالی دانشگاهها و دسترسی به منابع تحقیقاتی تأکید کردند. این موضوع نشاندهنده رأی جمعی حاکم بر جامعه دانشگاهی کشور است و نشاندهنده وجود یک نیاز واقعی برای تحول در روندهای جاری است.
بهطور کلی، نشست یاد شده بهعنوان یک گام مثبت در جهت شفافیت و بهبود شرایط آموزش عالی در کشور تلقی میشود. با توجه به انتقادات و پیشنهادات مطرح شده، امیدواریم که مسئولین مربوطه به طور جدی به موضوع رتبهبندی دانشگاهها توجه نموده و اصلاحات لازم را بهعمل آورند تا عدالت بیشتری در ارزیابی دانشگاهها ایجاد شود. جامعه دانشگاهی انتظار دارد که این مباحث بهسرعت به نتیجه ملموس و کارآمد برسد؛ زیرا رشد و پیشرفت علم و فناوری در کشور به این بستگی دارد که دانشگاهها بهعنوان مراکز اصلی تولید علم، در شرایط عادلانه و شفاف مورد ارزیابی و حمایت قرار گیرند.