پخش جنجالی نشست خبری وزیر علوم در حاشیه اجلاس وزرای کشورهای اسلامی
در روزهای اخیر، اجلاس وزرای علوم و فناوری کشورهای اسلامی با هدف بررسی چالشها و فرصتهای علمی در شهر تاریخی اصفهان برگزار شد. این اجلاس که در تاریخ 15 تا 17 مهرماه 1402 برگزار گردید، میزبان نمایندگانی از 48 کشور اسلامی بود و به بحث درباره مسائلی چون همکاریهای علمی، پژوهشی و فناوری میان کشورهای اسلامی پرداخت.
در حاشیه این اجلاس، نشست خبری وزیر علوم، تحقیقات و فناوری جمهوری اسلامی ایران، آقای Muhammad Najafi، به طور خاص مورد توجه رسانهها قرار گرفت. این نشست خبری به دلیل اظهارات جنجالی وزیر در برخی مسائل، به سرعت در رسانهها تحت پوشش گستردهای قرار گرفت و واکنشهای متفاوتی را به دنبال داشت.
آقای Najafi در این نشست با اشاره به لزوم تقویت همکاریهای بینالمللی و ترویج علم و فناوری در کشورهای اسلامی، به مشکلاتی که برخی کشورهای اسلامی در زمینه دسترسی به فناوری و آموزش مدرن با آن مواجه هستند، پرداخته و بر ضرورت ایجاد شبکهای از دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی در این جوامع تأکید کرد. اما آنچه که در این نشست بیش از همه جلب توجه کرد، ابراز نظرهای صریح وزیر در مورد سیاستهای علمی برخی کشورهای غربی و انتقادات تند وی به نظامهای آموزشی در سطح جهانی بود.
وزیر علوم در ادامه با بیان اینکه کشورهای اسلامی باید به یکدیگر کمک کنند تا از طریق تبادل دانش و تجربه، به تقویت بنیه علمی خود بپردازند، به صورت مستقیم از برخی کشورها انتقاد کرد. وی عنوان کرد: «گروهی از کشورهای غربی هیچ تمایلی به توسعه علمی کشورهای اسلامی ندارند و برعکس، با تحمیل تحریمها و محدودیتها، مانع پیشرفت آنها میشوند.»
این اظهارات در حالی بیان شد که پیوستگی و همکاری میان کشورهای اسلامی یکی از اهداف اصلی اجلاس بود. اما انتقادهای بیپرده وزیر علوم به نظر میرسید که در برخی رسانهها و شبکههای اجتماعی به شکل ناپسندی تفسیر شد و برخی معمولاً این اظهارات را با نگرش نژادپرستانه و تفرقهآفرین دانستند.
برخی از شرکتکنندگان در اجلاس نیز با ابراز ناخرسندی از لحن سخنان وزیر علوم، به این نکته اشاره کردند که بیان اینگونه نظرات نهتنها به حل مشکلات موجود در کشورهای اسلامی کمکی نخواهد کرد، بلکه میتواند باعث ایجاد تنشهای بیشتری میان کشورها شود. از سوی دیگر، دیگران نیز بر این باور بودند که مواجهه صریح با مشکلات، نیازمند شجاعت و صداقت در گفتار است و وزیر علوم باید برای جلوگیری از تحتالشعاع قرار گرفتن اصل اجلاس، از چنین بیانهایی پرهیز کند.
در واکنش به این مقوله، برخی از تحلیلگران اجتماعی و سیاسی در مصاحبههای خود، خواستار اصلاح لحن دیپلماتیک و استراتژیهای علمی کشورها شدند و بر این نکته تأکید کردند که با ملاحظهٔ شرایط کنونی جهانی و فشارهای اقتصادی، بهترین راهکار برای کشورهای اسلامی، همکاری و همبستگی است.
این اجلاس همچنین مورد توجه خبرنگاران داخلی و خارجی قرار گرفت و حواشی نشست وزیر علوم در رسانههای مختلف منتشر شد. در این راستا، تماشاگران و شرکتکنندگان در محل برگزاری این اجلاس، نسبت به سخنان آقای Najafi واکنشهای متفاوتی نشان دادند که خود برگرفته از وضیعت بحرانی کنونی کشورها و نبود همگرایی در بین آنان بود.
گفتنی است که اجلاس وزرای علوم کشورهای اسلامی با هدف تقویت همکاریهای علمی در بین این کشورها و ایجاد یک شبکه علمی مؤثر، امیدهایی را برای توسعه و پیشرفت علمی کشورهای اسلامی به ارمغان آورده است، اما اظهارات جنجالی وزیر علوم کشورمان در این نشست، نشاندهنده تفاوتهای دیدگاهها و مواضع میان کشورهای اسلامی است که نیازمند بررسی و تحلیل دقیقتری است.
در پایان، میتوان گفت که نشست خبری وزیر علوم در حاشیه اجلاس وزرای کشورهای اسلامی علاوه بر به تصویر کشیدن چالشهای پیش روی این کشورها، نشان دهنده ضرورت توجه به لزوم دیپلماسی علمی و اجتناب از بیانات تفرقهآمیز در عرصه بینالمللی است. در حقیقت، امید است که با درک درست از شرایط جهانی و همدلی میان کشورهای اسلامی، زمینههای لازم برای شکوفایی علمی و فناوری فراهم شود.