غیبت دانشجویان در نمایشگاه کتاب: آیا صدای آنها شنیده نمیشود؟
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری ایران، نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران، به عنوان یکی از بزرگترین رویدادهای فرهنگی در کشور، در سالهای اخیر همواره با استقبال گستردهای از سوی اهالی کتاب و فرهنگ مواجه بوده است. با این حال، یکی از نکات قابل تامل در این رویداد همیشگی، غیبت دانشجویان در این نمایشگاه است. این موضوع پرسشهای بسیاری را در رابطه با عدم حضور این قشر تاثیرگذار، که به عنوان پیشرانهای فرهنگی آینده شناخته میشوند، به وجود آورده است.
نمایشگاه کتاب تهران که به عنوان پل ارتباطی بین ناشران، نویسندگان و عموم مردم شناخته میشود، امسال نیز با حضور گسترده ناشران داخلی و خارجی در تاریخ مشخصی برگزار شد. با این وجود، مشاهده میشود که فضای نمایشگاه به میزان قابل توجهی از حضور پرشور دانشجویان خالی است. این در حالی است که دانشجویان به عنوان یکی از مهمترین ردههای سنی جامعه، معمولاً دیدگاهها و خواستههای خاصی در زمینه کتاب و مطالعه دارند.
برای بررسی ابهام موجود در مورد غیبت دانشجویان در این رویداد، با تعدادی از دانشجویان دانشگاههای مختلف کشور گفتگو کردیم. این گفتگوها نشان داد که برخی از دانشجویان به دلیل محدودیتهای مالی، شرایط خاص کلاسها و یا عدم اطلاعرسانی کافی از جزییات نمایشگاه نتوانستهاند در این رویداد مهم شرکت کنند. یکی از دانشجویان دانشگاه تهران در این باره گفت: «متاسفانه هزینه بلیط، رفت و آمد و خرید کتابها برای ما که اغلب درآمدی نداریم، بسیار بالا است و این خود به عنوان یک مانع بزرگ محسوب میشود.»
تحقیقات نشان میدهند که کتاب و مطالعه به عنوان یکی از ارکان اصلی برای پیشرفت فردی و اجتماعی، باید از جوانان و به ویژه دانشجویان حمایت کند. حضور در نمایشگاه کتاب نه تنها فرصتی برای آشنایی با جدیدترین آثار نشر است، بلکه به خرید و بررسی کتابهای متنوع نیز کمک میکند. با این حال، سوالی که مطرح میشود این است که آیا نهادهای آموزشی و فرهنگی در ایران تمهیداتی برای گوشدادن به صداهای این قشر از جامعه دارند؟
بسیاری از دانشجویان همچنین بر این باورند که نمایشگاه کتاب باید به عنوان یک بستر آموزشی نیز محسوب شود. شاید برگزاری کارگاههای آموزشی و نشستهای گفتوگویی با حضور نویسندگان و ناشران، بتواند دانشجویان را به این رویداد جذب کند. یکی دیگر از دانشجویان دانشگاه شیراز در این باره اظهار داشت: «اگر جلسات پرسش و پاسخ و کارگاههای تولید محتوا و نویسندگی در کنار نمایشگاه برگزار شود، حتماً تعداد بیشتری از ما نیز حضور خواهیم داشت.»
از سوی دیگر، باید به این نکته نیز توجه کرد که نهادهای مسئول در حوزه فرهنگ و کتابخوانی باید بیش از پیش به نیازهای این قشر اهمیت دهند. بسیاری از افراد فعال در حوزه نشر و آکادمی نیز بر این باورند که برگزاری تخفیفهای ویژه برای دانشجویان و بلیطهای رایگان میتواند زمینهساز استقبال بیشتر این قشر از نمایشگاه باشد. به گفته یکی از ناشران بزرگ کتاب در ایران: «دانشجویان آیندهسازان کشور هستند و ما باید برای جلب نظر و حضور آنها در نمایشگاه کتاب، تدابیر لازم را بیندیشیم.»
به نظر میرسد که با افزایش توجه به نیازهای دانشجویان و برگزاری رویدادهایی که آنها را به مهمترین جشنواره کتاب کشور جذب کند، میتوان صدای این نسل را شنید. به این ترتیب، همه حوزههای فرهنگی و آموزشی باید برای ایجاد فضایی همدلانه و پویا در راستای بهبود وضعیت مطالعه و کتابخوانی در کشور تلاش کنند.
در نهایت، غیبت دانشجویان در نمایشگاه کتاب تهرانی که همواره به عنوان نمادی از سرزندگی فرهنگی کشور شناخته میشود، زنگ خطری است که همگان باید به آن توجه کنند. آیا صدای دانشجویان که نمایندگان آیندهساز جامعه هستند، شنیده خواهد شد؟ تنها زمان نشان خواهد داد.